มุสลิมสาบานเท็จได้จริงหรือ⁉️
ในอิสลาม หากสาบานกับใครสักคนด้วยความตั้งใจว่าไม่ได้ทำสิ่งใดลงไป (ทั้งที่ทำ) หรือตั้งใจโกหกเพื่อเอาตัวรอด สามารถชดใช้และลบล้างความผิดทางศีลธรรมได้ง่ายๆ ด้วยการให้อาหารคนยากจน 10 คนตามซูเราะฮฺ อัล-มาอิดะฮฺ อายะฮฺที่ 89 คำสาบานในอิสลามจึงเป็นช่องโหว่ทางศีลธรรมที่ทำให้มุสลิมสามารถตอแหลต่อผู้อื่นได้
ข้อกล่าวหานี้มีปัญหาตั้งแต่ฐาน เพราะผู้เกลียดชังอิสลามเอาบทบัญญัติเรื่องกัฟฟาเราะฮ์ของคำสาบานชนิดหนึ่ง ไปสวมแทนคำสาบานอีกชนิดหนึ่งที่อิสลามถือเป็นบาปใหญ่
ซูเราะฮ์ อัล-มาอิดะฮ์ อายะฮ์ที่ 89 ที่พวกเขานำมาอ้าง พูดถึงคำสาบานที่เกี่ยวกับการกระทำในอนาคต เช่น สาบานว่าจะทำหรือจะไม่ทำบางอย่าง แล้วภายหลังเห็นว่าการถอนคำสาบานนั้นนำไปสู่สิ่งที่ถูกต้องกว่า
ส่วนการสาบานเท็จเพื่อหลอกผู้อื่น หรือสาบานว่าไม่ได้ทำ ทั้งที่รู้ว่าตัวเองทำ อิสลามเรียกว่า “ยะมีน อัล-ฆอมูส” (يَمِينُ الْغَمُوسِ) นี่คือคนละหมวดโดยสิ้นเชิง
อิมามอิบนุ อัล-อะษีร ได้อธิบายความหมายของคำนี้ไว้ว่า:
سُمِّيت غَمُوسا لأنها تَغْمِس صاحِبَها في الإثْمِ ثم في النار
"มันถูกเรียกว่าเฆาะมูส การดึง เพราะแท้จริงแล้วมันดึงตัวผู้ที่กระทำมันให้ดำดิ่งลงไปในบาป และหลังจากนั้นก็ดึงให้จมลงไปในไฟนรก" [1]
คำอธิบายนี้ชี้ชัดว่า การสาบานเท็จไม่ใช่ความผิดเล็กน้อยที่ล้างด้วยการให้อาหารคนยากจนแล้วจบ แต่มันเป็นบาปใหญ่ที่ลากผู้กระทำลงสู่บาปและไฟนรก
คณะกรรมการถาวร Al-Lajnah AD-Da'imah ได้วางบรรทัดฐานเรื่องนี้ไว้อย่างชัดเจนว่า:
اليمين الغموس من كبائر الذنوب ، ولا تجدي فيها الكفارة لعظيم إثمها ، ولا تجب فيها الكفارة على الصحيح من قولي العلماء ، وإنما تجب فيها التوبة والاستغفار
"อัล-ยะมีน อัล-ฆอมูส (การสาบานเท็จ) นั้นถือเป็นส่วนหนึ่งจากบรรดาบาปใหญ่ และการจ่ายกัฟฟาเราะฮ์(สิ่งชดเชย)จะไม่เป็นที่เพียงพอสำหรับมันเนื่องจากความยิ่งใหญ่ของบาปของมัน และกัฟฟาเราะฮ์ไม่เป็นที่วาญิบ(จำเป็น)สำหรับมันตามทัศนะที่ถูกต้องจากคำกล่าวของบรรดาอุละมาอ์ ทว่าสิ่งที่วาญิบสำหรับมันนั้นคือการเตาบัต(กลับตัว)และการอิสติฆฟาร(ขออภัยโทษ)" [1]
ข้อความนี้ปิดทางบิดเบือนโดยตรง เพราะมันบอกชัดว่า กัฟฟาเราะฮ์ไม่เพียงพอสำหรับการสาบานเท็จ และสิ่งที่จำเป็นคือการเตาบะฮ์และอิสติฆฟาร (รายละเอียดเงื่อนไขของการเตาบะฮ์มีประเด็นแยกของมัน จึงไม่ขยายในบทความนี้)
ชัยคุลอิสลาม อิบนุตัยมิยะฮ์ ยังตอกย้ำหลักสำคัญว่า แม้ในกรณีที่มีการจ่ายกัฟฟาเราะฮ์ บาปก็ไม่ได้หายไปเพียงเพราะจ่ายสิ่งชดเชยเท่านั้น:
واتفقوا على أن الإثم لا يسقط بمجرد الكفارة
"และพวกเขา(บรรดานักวิชาการ)ได้มีมติเอกฉันท์ว่าแท้จริงแล้วบาปนั้นจะไม่หลุดพ้นไปได้ด้วยกับเพียงแค่การจ่ายกัฟฟาเราะฮ์" [1]
จุดนี้สำคัญมาก เพราะผู้เกลียดชังอิสลามพยายามทำให้คนเข้าใจว่าอิสลามมีระบบ “โกหกก่อน แล้วค่อยจ่ายชดเชยทีหลัง”
ข้อเท็จจริงคือ อิสลามถือว่าการสาบานเท็จเป็นบาปใหญ่ และการจ่ายกัฟฟาเราะฮ์ไม่ได้ทำให้บาปหลุดไปโดยอัตโนมัติ
เมื่อเป็นเช่นนี้ คำถามต่อมาคือ ซูเราะฮ์ อัล-มาอิดะฮ์ อายะฮ์ที่ 89 ที่พวกเขานำมาอ้างนั้นพูดถึงอะไร
คำตอบคือ อายะฮ์นี้เกี่ยวกับ คำสาบานที่เป็นพันธสัญญาต่ออนาคต ไม่ใช่การสาบานเท็จเพื่อหลอกผู้อื่น
อิมามอิบนุกุดามะฮ์ได้อ้างคำกล่าวของอิมามอิบนุอับดิลบัรรฺว่า:
اليمين التي فيها الكفارة بإجماع المسلمين , هي التي على المستقبل من الأفعال
"การสาบานซึ่งในมันนั้นมีการจ่ายกัฟฟาเราะฮ์ ด้วยกับมติเอกฉันท์ของบรรดามุสลิม คือ(การสาบาน)ซึ่งอยู่บนอนาคตจากบรรดาการกระทำ" [2]
ประโยคนี้ทำให้กรอบเรื่องทั้งหมดชัดขึ้นทันที กัฟฟาเราะฮ์ในอายะฮ์นี้เกี่ยวข้องกับคำสาบานต่อการกระทำในอนาคต เช่น คนสาบานว่าจะไม่ทำบางอย่าง แล้วต่อมาพบว่าการยกเลิกคำสาบานนั้นถูกต้องกว่าและดีกว่า
ตัวอย่างที่ 1: สาบานด้วยอารมณ์โกรธว่า “จะไม่มีวันไปเหยียบบ้านญาติคนนี้อีก”
การตัดญาติขาดมิตรเป็นบาป อิสลามจึงไม่เปิดช่องให้ใช้คำสาบานเป็นข้ออ้างในการทำบาปต่อไป
ศาสนาสั่งให้เขากลับไปเชื่อมสัมพันธ์ แล้วจ่ายกัฟฟาเราะฮ์ชดใช้คำสาบาน
ตัวอย่างที่ 2: สาบานว่า “จะไม่บริจาคเงินช่วยเหลือมัสยิดนี้อีกแล้ว”
การช่วยเหลือในหนทางของอัลลอฮ์เป็นความดี หากคำสาบานกลายเป็นอุปสรรคต่อความดี ศาสนาจึงเปิดทางให้ถอนคำสาบาน กลับไปทำความดี แล้วจ่ายกัฟฟาเราะฮ์
ตัวอย่างที่ 3: สาบานว่า “ชีวิตนี้จะไม่ขอกินเนื้อวัวอีกต่อไป”
การห้ามตัวเองจากสิ่งฮะลาลโดยพลการเป็นเรื่องไม่สมควร ศาสนาจึงเปิดทางให้กลับมากินสิ่งฮะลาลได้ตามปกติ แล้วจ่ายกัฟฟาเราะฮ์แทนคำสาบานเดิม
บรรณาธิการเนื้อหาโดย ฝ่ายกิจกรรมศาสนา ✅
📌 แหล่งอ้างอิง (References):
[1] IslamQA 100449 Does Repentance Expiate False Oaths?
[2] IslamQA 36734 How to Expiate for Swearing by Allah and Lying